W swojej trzeciej książce poetyckiej Kinga Skwira konstruuje świat wewnętrzny oparty na redukcji: oszczędny, ale czujny, usiany mnóstwem subtelnych napięć. To poezja, której intensywność bierze się nie z eskalacji, lecz z dyscypliny dawkowania –  z uważności wobec momentów przejścia, rozpadu, ledwie uchwytnych przesunięć sensu. 

Oczekiwanie prędko obrasta kurzem rozczarowań, miłość niesie w sobie zapowiedź straty, a doświadczenie – nieważne jakiej wagi – zostaje wchłonięte przez bezlitosną zwyczajność codzienności. Czas nie tyle płynie, co pracuje: wyrabia, ugniata, cyzeluje ze złudzeń.

Podmiotka wierszy Skwiry funkcjonuje w trybie wycofanej przezorności. Zatrzymuje się w pół kroku, zawraca, rewiduje dopiero co obrany kurs. Jest sceptyczna wobec narracji postępu, nie ufa obietnicom sensu. Zachowawczość i łagodna rezygnacja stają się tu strategią poznawczą.

Miasto przedstawione w Zacznijcie beze mnie ugina się pod własnym ciężarem i sypie jak prowizoryczna fasada. Drogi rozjeżdżają się w przypadkowych kierunkach; trzeba się spieszyć, tylko nie wiadomo dokąd ani po co. Pozór stawki pozostaje utrzymany – jakby było coś do wygrania – jednak znaczenie tej gry rozmyło się dawno temu. Wszechobecny rozkład nie jest u Skwiry jedynie metaforą. Działa on jak nieubłagane prawo natury: prędzej czy później nad pozostałościami tego wszystkiego zaczną zlatywać się owady.

Zamiast kroku naprzód – dwa kroki w tył: nie z lęku, a z niezgody na fałsz oczywistości. W świecie nadmiaru, iluzji sprawczości i permanentnej celowości takie – mogłoby się zdawać – asekuracyjne wycofanie nabiera radykalnego wymiaru. Poezja Kingi Skwiry nie przynosi ukojenia ani rozwiązania – proponuje natomiast uważność jako formę oporu. Bo kto wie, być może to, czego tak gorączkowo szukamy, od bardzo dawna nosimy w kieszeni.

​

Ilustracje: Basia Ślusarczyk 

Kierunek artystyczny i skład: Meg Krajewska 

Redakcja: Maria Halber

Korekta: Marta Kolbuszewska

Anouk Herman zamyka poprzedni etap twórczości i otwiera nowy, gdzie surrealistyczne poczucie humoru, mitologia PRL, śląska metafizyka codzienności i miłość do betonowej architektury splatają się w spisaną wierszem gotycką powieść. Głębokie południe – tu chodzi o ciężką pracę, honor i refleks rewolwerowca. Nocami straszą snujące się po hałdach upiory: niedobre chłopaki, widma katolicyzmu, groźby bezrobocia. Wśród poszukiwaczy złota dominują nastoletnie dziewczynki, a Szeryf Generał Jorg ma niełatwe zadanie cołki ten maras chycić genau richtig cuzamen do kupy. Oto poezja zrodzona z fascynacji światem wokół, zainspirowana kulturą internetu, muzyką popularną i przeczuciami nieśmiertelności. 

Podmiotki i podmiocia w Silesian Gothic przeskakują między wymiarami i zwiedzają miejsca, które zniknęły z powierzchni ziemi na długo przed ich narodzinami. Czy romantyzowanie nigdy niezaznanej przeszłości to objaw niezdrowego eskapizmu czy tylko niewinna zabawa? Czy od dorastania w ogóle da się gdziekolwiek uciec? Herman wykorzystuje warsztat prozatorski, by zaprząc do pracy nie tylko formę, ale i opowieść. Gdy nasze matki i babki rzykajom do świyntyj Rity uod spraw beznadziejnych, my zdajemy się na czary.

Ilustracje: Tyna Tokars

Kierunek artystyczny i skład: Meg Krajewska

Redakcja: Maria Halber

Korekta: Marta Kolbuszewska

Specjalne podziękowania dla Warszawskiego Obserwatorium Kultury i Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski za wsparcie publikacji.

...a Diablica gruchnie basem to punkowe libretto i rozpisana na głosy, squeerowana legenda. Czas i miejsce zdarzeń to jednak zdecydowanie bardziej zawsze i wszędzie, niż nigdy i nigdzie. W okolicznościach powstania mitycznego GWIEZDNA poznajemy dziewczynkę-diablinkę, która nie potrafi się wysłowić. Bohaterka nie ustaje jednak w próbach. Dokonuje kolejnych przeobrażeń, do swojej opowieści wciągając zastępy diabelskich gzubów i herstoryczek. 

​

…a Diablica gruchnie basem to subwersywna opowieść o przejmowaniu narracji i tworzeniu własnego języka, który wymyka się regułom i wprowadza ożywczy chaos – języka, który do rytmu potrafi skakać.

W 2023-2024 tekst był wykonywany performatywnie podczas koncertów SIKSY. 

​

Tekst: SIKSA

Ilustracje: Łukasz Przytarski (Luki)

Redakcja: Maria Halber

Opieka redakcyjna i wizualna:

Aleksandra Kamińska, Agata Barbara Wnuk

Korekta: Marta Kolbuszewska

Skład: Magdalena Rzepecka

Powstałe na przestrzeni ostatniej dekady teksty poetyckie Mai Demskiej zanurzone są w gęstej, schyłkowej atmosferze. Świat pędzi ku zagładzie i raczej niewiele da się z tym zrobić. Można próbować zapomnieć, uciekać w tytułowe udawanie ludzi – przebierać w wachlarzu tożsamości z nadzieją na odnalezienie własnej; można po prostu zabijać czas, balansując między rozpaczą a euforią. Osią tego zbioru jest ciało, jego podatność i oporność wobec różnych kontekstów: przemijającego czasu, cudzych spojrzeń, swojego odbicia w lustrze. Czy jesteśmy czymś więcej niż ciałem, “śmiesznym kostiumem z wypożyczalni”? I na ile ten kostium jest wynikiem świadomych wyborów, a na ile jedynie wypadkową heteronormy i własnego habitusu? W kolejnych wierszach kontury tradycyjnie rozumianych ról społecznych i płciowych podlegają konsekwentnemu rozmyciu. Bohaterka Udawania ludzi błąka się po mieście, po klubach, pubach i wynajętych mieszkaniach, za tło mając newralgiczny okres pomiędzy 20 a 30 rokiem życia, kiedy niby jest się już dorosłą osobą, ale jednak nie do końca. Przemierza centrum, przemierza przedmieścia i nurza się w odmęcie własnych wspomnień - wszystko po to, by choć na chwilę odegnać przeczucie nadciągającej katastrofy. Tekstom poetyckim towarzyszą ilustracje Filipki Rutkowskiej – artystki, performerki, crossdresserki. 

​

Redakcja i korekta: Maria Halber

Opieka redakcyjna i wizualna: Aleksandra Kamińska, Agata Barbara Wnuk

Ilustracje: Filipka Rutkowska

Projekt graficzny i skład: Magdalena Rzepecka

ACABADŁO z pieca spadło (2021) to zbiór lesbijskich wierszy i tekstów piosenek autorstwa Łai Szkło z zespołu Di Libe brent wi a nase Szmate, zilustrowanych przez Alin Szewczyk. To wyraz buntu przeciwko queerofobom, seksistom, swerfom, klasistom, rasistom i innym policjantom czy strażogranicznikom. W ACABADLE znajdują się wiersze i ilustracje o protestach z zeszłego roku i o codzienności, która jest równie polityczna, szczególnie dla queerowych osób w Polsce.

​

Redakcja i korekta: Maria Halber

Opieka redakcyjna i wizualna: Aleksandra Kamińska, Agata Barbara Wnuk, Magdalena Rzepecka, Ada Rączka

Konsultacja: Sylwia Chutnik

Skład: Magdalena Rzepecka

Ilustracje: Alin Szewczyk

Jakie lekcje wynosimy z pankroka? W debiutanckiej książce poetyckiej Sylwia Chutnik czujnie przygląda się codzienności: napiętym mięśniom, potłuczonej porcelanie, wierszom czytanym, gdy wali się świat, i żałobie, obecnej w zapachu wody brzozowej na poduszce. Podmiotka rozmawia z sąsiadkami, z powiatowymi lesbijkami, z babcią – z kobietami, których nikt nie chciał słuchać. W „Pobitych garach” odnajdujemy głos znany z prozy i publicystyki Chutnik – wnikliwy, uważny, dowcipny – jednocześnie spowija go zupełnie nowa wrażliwość. To poezja po przejściach, poezja rozczarowań, ale też małych powszednich zachwytów. Chutnik pisze o sile wspólnoty, o kociej sierści, o kotwicy i syrence wydziaranej niebieskim tuszem na skórze dziadka. I niby handpokowe tatuaże zdobiące ciało, wierszom towarzyszą ilustracje Julek Sierańska. „Pobite gary” to wreszcie opowieść o życiu wbrew – na przekór patriarchatowi i homofobii. Chutnik jest kłirówą i ma obowiązki kłirowe!

​

Ilustracje: Julek Sierańska

Kierunek artystyczny i skład: Meg Krajewska 

Redakcja: Maria Halber, Aleksandra Kamińska, Marta Kolbuszewska

Korekta: Marta Kolbuszewska

Wiersz „Broken Cindy” powstał na zamówienie założonego przez artystkę i poetkę Elkę Krajewską w 2009 roku Salvage Art Institute. Jednym z realizowanych przez instytut przedsięwzięć był projekt No Longer Art, skupiający się na dziełach, które zostały zakwalifikowane przez działające na rynku sztuki agencje ubezpieczeniowe jako pozbawione wartości rynkowej. Pośród dzieł przekazanych SAI znalazł się jeden z autoportretów słynnej amerykańskiej fotografki Cindy Sherman (SAI 0009). „Zniszczona Cindy” Eileen Myles, traktuje pracę Sherman jako punkt wyjścia do rozważań o tym, co to znaczy mieć queerowe ciało w heteronormatywnej rzeczywistości. Jeśli odczytamy wiersz w sposób dosłowny, jako opowieść o zdewaluowanym dziele sztuki, wybrzmiewa przewrotny, ponury humor. Jeśli jednak rozszerzymy interpretację o zbiorowe doświadczenie queerowej cielesności, tekst wybrzmiewa dalece bardziej brutalnie i dojmująco. Gdzie przebiega granica pomiędzy queerowym ocaleniem a zniewoleniem?

​

Tłumaczenie: Elka Krajewska ze wsparciem Aleksandry Kamińskiej, Marii Halber

„Queerowe ciała, międzykontynentalne połączenia: czytając Eileen Myles w Polsce”: Aleksandra Kamińska, Maria Halber

Ilustracja: Elka Krajewska

Korekta eseju w języku angielskim: Hannah Marshall

Projekt i skład: Hannah Marshall

Specjalne podziękowania dla Joanny Mąkowskiej.

​

Wiersz „Zniszczona Cindy” został napisany na zamówienie Salvage Art Institute do publikacji No Longer Art: In A Coma. Projekt został zrealizowany w ramach Stypendium Artystycznego m.st. Warszawy,

Marzenie o byciu poziomką (2023) to debiut prozatorski Ani Ziębińskiej. W kolejnych opowiadaniach to, co baśniowe, przeplata się z tym, co boleśnie realne, tworząc silnie zmetaforyzowaną opowieść o szukaniu swojego miejsca w świecie. Zbiór ma formę kolażu różnych gatunków literackich: bajki, klasycznego opowiadania, piosenki i pamiętnikarskich, pozornie chaotycznych zapisków. Całość splatają powtarzające się motywy i symbole, w tym motyw tytułowej poziomki, która, przyjmując podmiotowość, wpisuje opowieść w nurt literatury eko-queerowej i posthumanistycznej. W Marzeniu o byciu poziomką wybrzmiewa poczucie nieprzynależności, nostalgii za niedoświadczonym i niedoświadczalnym. W bajkowy, metaforyczny sposób autorka opowiada o tym, że we własnym domu i nawet we własnym ciele nie każdy może poczuć się jak u siebie. Publikacji towarzyszą ilustracje Apollin Sigrist (@apoleandre), za redakcję odpowiadała Maria Halber.

​

Redakcja: Maria Halber, Aleksandra Kamińska

Opieka redakcyjna i wizualna: Aleksandra Kamińska, Agata Barbara Wnuk

Wsparcie redakcyjne: Olka Dąbrowska

Korekta: Marta Kolbuszewska

Projekt graficzny i skład: Magdalena Rzepecka

Ilustracje: Apollin Sigrist

Próba wyjścia z brzucha / Próba wejścia do brzucha Adu Rączki to niebinarny coming-out w formie poematu, wizualnie współprzygotowany z Zofką Koftą. Na pierwszy rzut oka może wyglądać jak językowy eksperyment, ale po chwili wciąga, porusza i zachwyca. Wyjątkowy rytm, powtórzenia i metafory sprawiają, że Próbę wyjścia z brzucha / Próbę wejścia do brzucha czyta się jak w transie. Gertrude Stein byłaby dumna!

​

Opieka redakcyjna i wizualna: Aleksandra Kamińska, Agata Barbara Wnuk, Alin Szewczyk, Łaja Szkło, Magdalena Rzepecka.
Redakcja i korekta: Maria Halber.
Konsultacja: Sylwia Chutnik.
Projekt graficzny i skład: Zofka Kofta.